بررسی تأثیر خلاقیت بر موفقیت تحصیلی با توجه به نقش میانجی تاب‌آوری و احساس تعلق به مدرسه در دانش‌آموزان مقطع متوسطه دوم خانواده‌های نیروهای مسلح

نویسندگان

برون

چکیده

موفقیت تحصیلی مفهومی است که با عوامل متعددی رابطه دارد. از این رو کشف ارتباط موفقیت تحصیلی با عوامل مرتبط با تحصیل، از اهمیت زیادی برخوردار است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر خلاقیت بر موفقیت تحصیلی با میانجیگری تاب‌آوری و احساس تعلق به مدرسه در دانش‌آموزان مقطع متوسطه دوم خانواده‌های نیروهای مسلح در یکی از شهرک‌های نظامی صورت گرفت.این پژوهش از نظر هدف کاربردی و بر اساس گردآوری داده‌ها، در مقوله‌ی توصیفی- پیمایشی می‌باشد و از نظر روش تجزیه و تحلیل داده‌ها، از نوع همبستگی است. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان مقطع متوسطه دوم فرزندان کارکنان نیروهای مسلح در یکی از شهرک‌های نظامی در سال تحصیلی 99-1398 بود که با استفاده از فرمول کوکران 90 دانش‌آموز به عنوان نمونه با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. از پرسش‌نامه‌های احساس تعلق به مدرسه بتی و بری، تاب‌آوری کانر و دیویدسون و خلاقیت عابدی و همچنین معدل دانش‌آموزان برای اندازه‌گیری متغیر‌ها استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از نرم افزار اسمارت پی آل اس استفاده شد.از هشت فرضیه این پژوهش، پنج فرضیه تائید و سه فرضیه رد شد که علت آن در بخش بحث و نتیجه‌گیری مورد ارزیابی قرار گرفت.نتایج این پژوهش نشان داد که رابطه متغیرهای خلاقیت، احساس تعلق به مدرسه و همچنین موفقیت تحصیلی تأثیر مثبت و معنا داری باهم دارند و در خصوص متغیرهای خلاقیت و موفقیت تحصیلی نشان داد که عوامل دیگری می‌تواند باشد که تأثیر خلاقیت بر موفقیت تحصیلی را تحت تأثیر قرار داده و کاهش داده است، لذا پیشنهاداتی جهت برانگیختن خلاقیت در متون درسی، روش تدریس و محیط آموزشی ارائه گردید.

کلیدواژه‌ها


بشارت، محمدعلی؛ عباسپور دوپلائی، طاهره(1390). رابطه راهبردهای فراشناختی و خلاقیت با تاب‌آوری دردانشجویان ، یافته‌های نو در روان شناسی. شماره 4 صص 122-109.
پیرخائفی، علیرضا، گودینی، علی‌اکبر، حسینی، عبدالحمید(1396). «اثربخشی الگوی بالینی خلاقیت درمانی بر عالئم جسمانی، اضطراب، افسردگی و کارکرد اجتماعی دانش‌آموزان» فصلنامه روان‌شناسی بالینی و شخصیت. دوره 15 ،شماره 1 ،پیاپی 28 بهار و تابستان، صفحات 179-186.
جوادی، خدارحم، پیرو،دارا. (1387). رابطه هوش هیجانی و تاب‌آوری در دانشجویان دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی. اعتیاد پژوهی شماره 8 صفحات82-69.
حسینی،سیدمحمدحامد؛ حاتمی، حمیدرضا؛ حسینی، سیداحمد؛ حسینی، سیدعلی.(1392). «رابطه نفوذ مدیران بحران بر مؤلفه‌های برنامه ریزی، خلاقیت و تاب‌آوری». فصلنامه علمی - پژوهشی روان‌شناسی نظامی، شماره 18 صفحات67-76.
رابینز، استیفن، ترجمه قاسم کبیری(1369)، مبانی رفتار سازمانی، مرکز انتشارات علمی دانشگاه آزاد اسلامی، چاپ اول، تهران.
رحیمی، رضا؛ علی اکبری دهکردی، مهناز(1394). «رابطه تاب‌آوری و پیشرفت تحصیلی در دانش‌آموزان کم شنوا». فصلنامه علمی پژوهشی پژوهش‌های نوین روان‌شناختی سال دهم، تابستان 1394، شماره 38، صص 133 - 119.
سامانی، س؛ جوکار، ب. و صحراگرد، ن(1386). تاب‌آوری، سلامت روانی و رضایتمندی از زندگی، روانپزشکی و روان‌شناسی بالینی ایران، 3، 290-295.
سجادی منزه، پیرخائفی(1396). «اثربخشی الگوی خلاقیتدرمانی بر ارتقای انگیزه و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان». فصلنامه پژوهش در یادگیری آموزشگاهی و مجازی، سال چهارم، شماره چهارم (پیاپی 16 ،(بهار 1396) ص 39 – 48).
شهنی ییلاق، منجیه؛ علامه، عطفه؛ حاجی یخچالی، علیرضا؛ مهرابی زاده هنرمند، مهناز(1397). « تأثیر آموزش مهارت‌های مطلوب اجتماعی مبتنی بر برنامه گروه‌بندی مهارت بر شایستگی اجتماعی دانش‌آموزان پسر پرخاشگر». دوفصلنامه راهبردهای شناختی در یادگیری. پاییز و زمستان 1397 صفحه 45-65.
صدری دمیرچی، اسماعیل؛ بشرپور، سجاد؛ رمضانی، شکوفه؛ کریمانپور، غفار(1396).«اثربخشی آموزش برنامه تاب‌آوری بر خشم و بهزیستی روان شناختی دانش‌آموزان تکانشور». فصلنامه علمی پژوهشی روان‌شناسی مدرسه. مقاله 6، دوره 6، شماره 4 - شماره پیاپی 24، زمستان 1396، صفحه 139-120.
غفوری آثار، مریم؛ میرهاشمی،مالک؛ گنجی، حمزه. (1395). سهم هوش هیجانی، ویژگیهای شخصیتی و عوامل جمعیتی با میانجی گری انگیزش پیشرفت در تبیین خلاقیت دانش‌آموزان دوره متوسطه. ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی.
قربانی، زهره (1391). مقیاس تاب‌آوری کونور و دیویدسون (CD-RISC) ، تهران، موسسه آزمونیارپویا)طراح و تولیدکننده آزمون، نرم افزار و محصولات کمک آموزشی علوم رفتاری و رشته‌های وابسته).
کاوه، محمد، (1391)، آسیب شناسی بیماری‌های اجتماعی (جلد اول)، تهران: نشر جامعه شناسان، چاپ اول
کفایت، محمد (1373). بررسی ارتباط شیوه‌ها و نگرش‌های فرزند پروری با خالقت و رابطه متغیر اخیر باهوش و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان سال اول دبیرستان‌های پسرانه اهواز. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید چمران اهواز
مک کارتی،ش، تاجیک، محمدرضا، (1382)، «نقش اطلاعات در مدیریت بحران»، تهران:انتشارات بی‌نا.