طراحی و اعتباریابی پرسشنامه توانمندسازهای چابکی برای دانشگاه‌ها

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری مدیریت دانشگاه سمنان. دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی

2 استاد .دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی. گروه مدیریت آموزشی. دانشگاه سمنان

3 دانشیار. دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی. گروه روانشناسی تربیتی

چکیده

هدف پژوهش حاضر طراحی و اعتباریابی پرسشنامه توانمندسازهای چابکی به منظور سنجش میزان برخورداری دانشگاه‌ها از ابزارها و لوازم تحقق چابکی بود. به‌منظور تحقق هدف فوق ازروش پژوهش آمیخته استفاده‌شد. در‌مرحله کیفی، ابزار گردآوری اطلاعات مصاحبه نیمه ساختاریافته، جامعه‌آماری اعضاء هیات‌رئیسه ده دانشگاه‌دولتی شهر‌تهران و روش نمونه­گیری هدفمند بود. داده­های حاصل از مصاحبه به روش تحلیل‌محتوا تجزیه‌و‌تحلیل و پس از تلفیق با توانمندسازهای مستخرج از ادبیات، مدل‌مفهومی طراحی و توسط متخصصان مدیریت و مشارکت‌کنندگان اعتباریابی‌شد. روش­پژوهش درمرحله کمی، پیمایشی، جامعه‌آماری اعضای هیات‌علمی ده دانشگاه دولتی شهر‌تهران، حجم‌نمونه 354 نفر، روش نمونه­گیری طبقه­ای با تخصیص متناسب و ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه محقق‌ساخته بود که پایایی آن از طریق اجرای‌آزمایشی بر‌روی 30 نفر از اعضای‌نمونه بررسی‌شد. نتیجه آزمون آلفا‌کرونباخ نشان‌داد ضریب‌آلفای پرسشنامه 98/0 بوده که نشان‌دهنده قابلیت‌بالای ابزار اندازه‌گیری بود. هم‌چنین جهت اطمینان از پایایی و روایی پرسشنامه از تحلیل عاملی تاییدی به کمک نرم‌افزار SMARTPLS استفاده شده است.پس‌از بررسی ادبیات تحقیق و مصاحبه با اعضا هیات رئیسه ده دانشگاه دولتی شهر تهران عوامل توانمندساز چابکی دانشگاه‌ها شناسایی شدند که عبارتند از : تشکیل سازمان دانش­محور، قواعد و رویه­های سازمانی، نیروی­کارچابک، فرهنگ­ سازمان، ساختارسازمان، فن­آوری اطلاعات، شراکت ­و ­همکاری، بهبود مستمر، کارتیمی، قابلیت نوسازی، مدیریت و رهبری، استقلال، آینده­پژوهی، توانمندی‌های مالی و تحول در برنامه­ریزی آموزشی ودرسی. سه عامل آینده­پژوهی، تحول در برنامه­ریزی آموزشی و درسی و توانمندی‌های مالی درپژوهش حاضر برای نخستین بار به­عنوان توانمندساز چابکی در دانشگاه‌ها شناسایی گردید. سپس براساس عامل‌ها و ملاک‌های استخراج شده ازادبیات و مصاحبه­ها، پرسشنامه­ای مشتمل بر 105 سوال طراحی و تدوین شد.

کلیدواژه‌ها